วิทยาศาสตร์ของลูก ‘Banana free kick’

เมื่อวานนี้ (3 มิ.ย.) ของเมื่อ 23 ปีที่แล้วได้บังเกิดสิ่งมหัศจรรย์ขึ้นในสนามฟุตบอล

โดยเกมนั้นเป็นเกมเปิดสนามของรายการ “ตูร์นัว เดอ ฟรองซ์” – รายการเตรียมความพร้อมก่อนศึกฟุตบอลโลก ที่ต่อมาได้กลายเป็นต้นแบบของรายการคอนเฟดเดอเรชันส์ คัพ – โดยคู่ที่ลงสนามเป็นการพบกันระหว่างทีมชาติฝรั่งเศส เจ้าภาพฟุตบอลโลกครั้งนั้น กับทีมชาติบราซิล ที่เต็มไปด้วยสุดยอดดาวดังที่น่าจับตามองมากมาย

เกมในสนามจบลงด้วยการเสมอกัน 1-1 แต่ไม่ค่อยมีใครอยากจำผล เพราะสิ่งที่คนจดจำได้จนถึงทุกวันนี้คือประตูตีเสมอให้บราซิลจากลูกฟรีคิกระยะไกลโพ้นของโรแบร์โต คาร์ลอส

นอกจากการซอยเท้าตั้งแต่วงกลมกลางสนามอันเป็นเอกลักษณ์ในการ “เรียกพลัง” ของคาร์ลอส ลูกยิงนี้นั้นแสนมหัศจรรย์พันลึกอย่างมาก จากตอนแรกที่ดูวิถีบอลแล้วทำท่าจะหลุดกรอบออกไปไกลถึงมุมธงโน่น

แต่ในพริบตาบอลดันตีโค้งวาดเส้นสวยงามเข้าไปเสียบตาข่ายชนิดที่ฟาเบียง บาร์กเตซ ทำอะไรไม่ได้นอกจากทำใจ เพราะไม่รู้จะหาทางป้องกันอย่างไร

คนทั่วไปจะเรียกลูกยิงนี้ว่าเป็นลูกยิงกล้วย เพราะการเดินทางแหวกอากาศของมันก่อนถึงประตูคล้ายกับความโค้งของกล้วยหอมคาเวนดิชในซูเปอร์มาร์เก็ต

ด้วยความมหัศจรรย์ของลูกยิงนี้ทำให้มีคนพูดถึงอย่างมากมาย และมันทำให้คาร์ลอสกลายเป็นแบ็กซ้ายที่ดังที่สุดในโลกไปด้วย ซึ่งเขาก็อยู่ในสถานะนี้ไปตลอดชีวิตการเล่นของตัวเอง ในฐานะแบ็กซ้ายที่พร้อมจะสร้างสิ่งเหลือเชื่อด้วยอีซ้ายสุดโหดของตัวเอง

แต่คำถามที่หลายคนยังอยากรู้คือ เขายิงลูกนี้ได้อย่างไร?

เรื่องนี้เพิ่งจะมีคนหาคำตอบจากคาร์ลอส และคำตอบที่ได้ก็ชวนตกเก้าอี้มากว่า “ผมก็ไม่รู้เหมือนกัน”

เอ้า! แล้วมันอย่างไรละเนี่ย?

คาร์ลอสอธิบายเพิ่มนิดหน่อยว่า ลูกยิงนี้เกิดจากการฝึกฝนอย่างหนักของเขานี่แหละ สุดท้ายผลของการฝึกมันเลยนำไปสู่ความมหัศจรรย์ที่เกิดขึ้น และเขาก็รักประตูนี้มาก

สิ่งที่หลายคนอาจจะไม่เคยรู้คือ ตลอดชีวิตการเล่นที่เหลือ คาร์ลอสไม่เคยลองยิงลูกนี้อีกเลย เพราะเหตุผลเดียวคือ เขารู้ว่าไม่มีวันที่เขาจะทำอะไรแบบนี้ได้อีก

เพราะลูกยิงนี้มันดูฝืนหลักธรรมชาติอย่างมาก

สำคัญที่สุดคือคำตอบของเขามันไม่ได้ให้คำตอบอะไรกับโลกใบี้เลย

แต่เรื่องยากๆแบบนี้ก็กลายเป็นเรื่องสนุกและความท้าทายสำหรับนักวิทยาศาสตร์แทน ในการจะหาคำตอบให้ได้ว่าคาร์ลอสทำประตูนี้ได้อย่างไร

ในปี 2010 กลุ่มนักวิทยาศาสตร์ชาวฝรั่งเศส 4 คน ประกอบด้วย กิโญม ดูโปซ์, แอนน์ เลอ กอฟฟ์, ดาวิด เกอร์ และคริสโตฟ กลาเนต์ ได้ร่วมกันทดลอดหาคำตอบลูกฟรีคิกมหัศจรรย์นี้

พวกเขาตั้งสมมติฐานและทำการทดลองหลากหลายก่อนจะพบคำตอบซึ่งถูกตีพิมพ์ในวารสารฟิสิกส์เมื่อเดือน ก.ย.2010

คำตอบที่พบนั้น อธิบายแบบง่ายๆคือมันเป็นเรื่องของ “แร กับ “ระยะทาง” โดยเฉพาะอย่างหลังที่สำคัญมาก เพราะด้วยระยะทางในการยิงที่ประมาณ 35 เมตร มันมากพอที่จะทำให้ “เส้นโคจร” ของบอลไม่สามารถคาดเดาได้

ลูกยิงนี้ คาร์ลอส วิ่งซอยขายิกๆก่อนอัดด้วยอีซ้ายตั้งใจยิงไซด์ก้อยเต็มๆ ด้วยแรงที่กระทบบอล จุดกระทบ ด้วยระยะทางที่มากพอ ทำให้การเดินทางของบอลแหวกอากาศและเดินทางเป็นเส้นโค้งแบบที่เราได้ประจักษ์

ในทางวิทยาศาสตร์แล้วเรียกกันว่า Magnus Effect

4 นักวิทยาศาสตร์เมืองน้ำหอมยังได้ข้อสรุปว่า ถ้ารู้ “สูตร” แล้ว ใครก็ทำได้ทั้งนั้น ไม่ใช่เฉพาะคาร์ลอส

แต่ในโลกของความเป็นจริงแล้ว ยังไม่มีใครบนโลกที่ทำได้เหมือนสุดยอดแบ็กพลังช้างอีกเลย เพราะอย่างที่บอก แม้แต่เจ้าตัวเองก็ไม่คิดว่าเขาจะทำได้อีก

มันจึงเป็นลูกยิงมหัศจรรย์ ที่จะเป็นตำนานเล่าขานสืบไป ส่วนใครได้เห็นสดๆก็นับว่าเป็นบุญตายิ่งนัก

ที่มา: Roberto Carlos’ Brazil free kick in 1997: The physics behind ‘impossible’ strike
-ESPN